Lai Châu là tỉnh miền núi, biên giới, đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm trên 84% dân số toàn tỉnh, với 20 dân tộc cùng sinh sống. Trong đó chỉ có 13 dân tộc cư trú thành cộng đồng (Thái, Giáy, Lào, Lự, Mảng, Kháng, Khơ Mú, Mông, Dao, Hà Nhì, La Hủ, Cống, Si La) và 06 dân tộc cư trú sinh sống, xen kẽ vào các dân tộc khác (Tày, Nùng, Hoa, Mường, Phù Lá, La Ha). Mỗi dân tộc đều có đời sống văn hóa, phong tục, tập quán riêng.
Thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, trong những năm qua, cấp ủy, chính quyền đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc, gắn với phát triển kinh tế - xã hội. Việc thực hiện xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh luôn được các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện và đạt được kết quả tích cực.
Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của Nhân dân, một số phong tục truyền thống tốt đẹp bị lợi dụng, biến tướng gây ra tác động tiêu cực và để lại nhiều hệ lụy đối với đời sống của nhân dân các dân tộc; trong đó có tổ chức việc tang đối với người chết như người chết chưa đưa vào quan tài, người chết để lâu ngày mới chôn cất, trả lễ tốn kém, tổ chức đám tang dài ngày, giết mổ nhiều gia súc gây lãng phí, tốn kém kinh phí, hệ lụy đi kèm gây mất an ninh trật tự, mất vệ sinh. Nguyên nhân chủ yếu là do quan niệm của từng đồng bào các dân tộc khác nhau, trình độ nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế; vai trò của những người có uy tín, trưởng các dòng họ trong công tác tuyên truyền, vận động chưa được phát huy hiệu quả; chưa có cơ chế chính sách trong việc xóa bỏ hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh ở từng địa phương.
Theo số liệu báo cáo của UBND các huyện, thành phố, số người chết là người dân tộc thiểu số có hộ khẩu thường trú trên địa bàn các xã vùng có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn; người chết là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; người chết là người thuộc dân tộc thiểu số dưới 10.000 người (Cống, Mảng, Si La, Lự) trong 03 năm gần nhất (2022 - 2024) có 4.550 người (năm 2022: 1.531 người, năm 2023: 1.710 người, năm 2024: 1.309 người), như vậy trung bình trong 3 năm (2022 - 2024) có khoảng 1.516 người chết; trong đó có nhiều dân tộc tổ chức đám tang kéo dài trên 2 ngày mới chôn cất như: Thái, Giáy, Lào, Lự, Mảng, Khơ Mú, Mông, Dao, Hà Nhì, Cống, La Hủ, Si La, Tày, Nùng, Hoa, Mường, Phù Lá, La Ha tổ chức đám tang dài ngày (3 - 5 ngày), để thi thể 1-2 ngày mới đưa vào quan tài; có dân tộc Khơ Mú không dùng quan tài để chôn cất mà dùng chiếu thủ công tự đan cuốn sau đó cuốn thêm một lớp bạt nhựa; thậm chí dân tộc Dao Tẻn xã Pa Khóa, huyện Sìn Hồ còn hỏa táng bằng củi.
Ngày 22/12/2023, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 15-NQ/TU về xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh tỉnh Lai Châu giai đoạn 2024 - 2030. Vì vậy, việc ban hành Nghị quyết hỗ trợ chi phí mai táng cho người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2025-2030 là cần thiết, phù hợp với khả năng bố trí ngân sách của tỉnh trong giai đoạn hiện nay.
II. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA DỰ THẢO NGHỊ QUYẾT
Điều 1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng
1. Phạm vi điều chỉnh
Nghị quyết này quy định mức hỗ trợ chi phí mai táng cho người chết là người dân tộc thiểu số có hộ khẩu thường trú trên địa bàn các xã thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (xã khu vực III); người chết là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; người chết là người dân tộc thiểu số có dưới 10.000 người trên địa bàn tỉnh Lai Châu giai đoạn 2025 - 2030 (trừ các đối tượng chính sách đã được Nhà nước trợ cấp mai táng phí).
2. Đối tượng áp dụng
a) Người chết là người dân tộc thiểu số có hộ khẩu thường trú trên địa bàn các xã thuộc vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn (xã khu vực III); người chết là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; người chết là người dân tộc thiểu số có dưới 10.000 người.
b) Hộ gia đình, cá nhân hoặc cơ quan, tổ chức trực tiếp đứng ra lo mai táng cho người chết tại điểm a khoản này.
c) Cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến việc hỗ trợ chi phí mai táng cho đối tượng quy định tại điểm a khoản này.
Điều 2. Điều kiện, mức hỗ trợ chi phí mai táng
1. Hộ gia đình, cá nhân hoặc cơ quan, tổ chức trực tiếp đứng ra lo mai táng cho người chết đảm bảo một trong các điều kiện sau:
a) Đối với thi thể người chết không thực hiện hỏa táng: Trong điều kiện không có bảo quản lạnh hoàn thành việc mai táng không quá 60 giờ, trong đó thực hiện lưu giữ, bảo quản thi thể của người chết không quá 48 giờ; trong điều kiện bảo quản lạnh ở nhiệt độ từ 4°C trở xuống hoàn thành việc mai táng không quá 7,5 ngày, trong đó thực hiện lưu giữ, bảo quản thi thể của người chết không quá 07 ngày; đối với người chết do dịch bệnh nguy hiểm hoàn thành việc mai táng không quá 36 giờ, trong đó thực hiện lưu giữ, bảo quản thi thể của người chết không quá 24 giờ (trường hợp phải lưu giữ, bảo quản thi thể lâu hơn thì phải bảo quản trong điều kiện nhiệt độ từ -100C trở xuống).
b) Đối với thi thể người chết mà thực hiện hỏa táng trước khi mai táng thì được kéo dài thời gian hoàn thành việc mai táng không quá 12 giờ trong từng trường hợp được quy định tại điểm a khoản này.
2. Có đầy đủ giấy tờ gồm: Bản khai đề nghị hỗ trợ; bản trích lục khai tử; biên bản xác định việc chôn cất của Trưởng bản và đại diện Hộ gia đình, cá nhân hoặc cơ quan, tổ chức trực tiếp đứng ra mai táng cho người chết; đối với người chết là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo thì hộ gia đình, cá nhân hoặc cơ quan, tổ chức trực tiếp đứng ra lo mai táng cung cấp thêm văn bản xác nhận người chết thuộc hộ nghèo hoặc cận nghèo của cơ quan có thẩm quyền.
Điều 3. Mức hỗ trợ chi phí mai táng
a) Đối với mai táng mà thi thể người chết không hỏa táng, thực hiện chôn cất được hỗ trợ: 5.000.000 đồng/người chết.
b) Đối với mai táng mà thi thể người chết bằng hình thức hỏa táng theo quy định được hỗ trợ: 10.000.000 đồng/người chết.
Sáng 22/3, tại tỉnh Lào Cai, UBND tỉnh Lào Cai - Trưởng cụm thi đua năm 2024 phối hợp với UBND tỉnh Cao Bằng - Phó trưởng cụm thi đua năm 2024, tổ chức Hội nghị tổng kết công tác thi đua, khen thưởng (TĐKT) năm 2024, triển khai nhiệm vụ năm 2025 của Cụm Thi đua 7 tỉnh miền núi biên giới phía Bắc.
Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn - Phó Trưởng Ban TĐKT Trung ương; đại diện lãnh đạo các tỉnh trong cụm thi đua: Lai Châu, Lào Cai, Cao Bằng, Điện Biên, Lạng Sơn, Hà Giang, Sơn La; Sở Nội vụ, phòng/ban TĐKT 7 tỉnh; các tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến... dự hội nghị.
Quang cảnh hội nghị
Năm 2024 các tỉnh trong Cụm thi đua 7 tỉnh miền núi biên giới phía Bắc phát động nhiều phong trào thi đua (PTTĐ) sôi nổi trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. Qua đó, cổ vũ, động viên tinh thần nhân dân, cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ trang các tỉnh tích cực phát huy nội lực, sáng tạo, chủ động đổi mới cách nghĩ, cách làm, tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả trong lao động, sản xuất và công tác, phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Các PTTĐ được triển khai gắn với việc thực hiện “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Công tác khen thưởng được chỉ đạo chặt chẽ, bám sát tiêu chuẩn, đối tượng và đảm bảo trình tự, thủ tục, hồ sơ theo quy định mới...
Năm 2025, Cụm thi đua 7 tỉnh miền núi biên giới phía Bắc đề ra 5 nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, tiếp tục đổi mới công tác TĐKT, triển khai hiệu quả các phong trào do Thủ tướng Chính phủ phát động, trọng tâm là phong trào “Chung tay xoá nhà tạm, nhà dột nát”; đẩy mạnh phát động PTTĐ yêu nước trong các lĩnh vực: xây dựng Đảng, kinh tế, văn hóa xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại… Tập trung tuyên truyền về các PTTĐ yêu nước, tấm gương người tốt, việc tốt. Đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác TĐKT; chú trọng chỉ đạo sơ kết, tổng kết đánh giá hiệu quả các PTTĐ...
Tại hội nghị, các đại biểu tham luận, chia sẻ kinh nghiệm hay, cách làm sáng tạo, các mô hình tiêu biểu của 7 tỉnh: Công an tỉnh Lai Châu “Xây dựng bản lĩnh người chiến sỹ cảnh sát hình sự trong đấu tranh phòng chống tội phạm vì bình yên cuộc sống, vì hạnh phúc của nhân dân”, “Những kết quả nổi bật và kinh nghiệm trong sản xuất, kinh doanh của Hợp tác xã Sản xuất nông nghiệp Xín Mần (tỉnh Hà Giang, “Cao Bằng thực hiện đột phá chiến lược đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn”…
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn - Phó Trưởng Ban TĐKT Trung ương ghi nhận, đánh giá cao kết quả các PTTĐ trên địa bàn 7 tỉnh. Đồng chí đề nghị: Các tỉnh trong Cụm Thi đua 7 tỉnh miền núi biên giới phía Bắc cần tập trung đẩy mạnh các PTTĐ thiết thực, bám sát nhiệm vụ chính trị được giao, nhân rộng điển hình tiến tiến từ các PTTĐ. Quan tâm quán triệt, tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, tư tưởng Hồ Chí Minh về TĐKT. Tiếp tục thực hiện tốt chính sách khen thưởng, đảm bảo công tác khen thưởng phải chính xác, kịp thời, công khai, minh bạch, thực sự có tác dụng giáo dục, nêu gương. Duy trì tổ chức các hoạt động giao lưu, hợp tác, liên kết và phát triển giữa các tỉnh trong cụm thi đua…
Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn - Phó Trưởng Ban TĐKT Trung ương phát biểu tại hội nghị
Tại hội nghị, 7 tập thể, 7 cá nhân có thành tích xuất sắc trong PTTĐ yêu nước của Cụm thi đua 7 tỉnh miền núi biên giới phía Bắc 2024 được Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai tặng Bằng khen. Trong đó, tỉnh Lai Châu có tập thể UBND xã Mường Than (huyện Than Uyên) và Thượng tá Phạm Mạnh Hùng - Phó Trưởng phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Công an tỉnh) được tặng bằng khen.
Lãnh đạo tỉnh Lào Cai trao Bằng khen cho các tập thể có thành tích xuất sắc
Lãnh đạo tỉnh Cao Bằng trao Bằng khen cho các cá nhân có thành tích xuất sắc
Hội nghị đã thông báo kết quả chấm điểm và đề nghị Thủ tướng Chính phủ tặng Cờ thi đua của Chính phủ cho tỉnh Điện Biên; đề nghị Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen cho tỉnh Lào Cai.
Sau khi thảo luận và thống nhất, đại diện lãnh đạo các tỉnh tiến hành ký giao ước thi đua năm 2025. Đồng thời, giới thiệu tỉnh Cao Bằng làm Cụm trưởng và tỉnh Lai Châu làm Cụm phó Cụm thi đua năm 2025.
Đại diện lãnh đạo các tỉnh ký giao ước thi đua năm 2025
Phòng Thi đua, khen thưởng - Người có công.
Quang cảnh Hội nghị
Thực hiện chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu, chiều ngày 11/3/2025 Sở Nội vụ tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến từ tỉnh đến các huyện; các xã, thị trấn trên địa bàn tỉnh để triển khai và hướng dẫn lập hồ sơ xét tặng, truy tặng “Huy chương thanh niên xung phong vẻ vang”.
Quang cảnh Hội nghị
Ngày 31/12/2024, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Chỉ thị số 09/CT-UBND về việc phát động phong trào thi đua thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh năm 2025
Nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, tạo khí thế thi đua sôi nổi và rộng khắp trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, lập thành tích chào mừng đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đại hội thi đua yêu nước các cấp tiến tới Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI và các ngày lễ lớn trong năm 2025; Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phát động phong trào thi đua yêu nước tới toàn thể các tầng lớp Nhân dân, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang trong toàn tỉnh với chủ đề: “Đoàn kết, kỷ cương, trách nhiệm, sáng tạo, phát triển thi đua phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2025, góp phần hoànthành các chỉ tiêu kinh tế - xã hội giai đoạn (2021 - 2025)”, trong đó tập trung thực hiện các nội dung sau:
Công ty Điện lực Lai Châu tổ chức chào cờ đầu tháng và biểu dương cá nhân tiêu biểu Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
Khai mạc Lớp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác thi đua, khen thưởng năm 2024
Kiểm tra công tác thi đua, khen thưởng tại Công ty Điện Lực Lai Châu
Kiểm tra công tác Thi đua, khen thưởng tại cơ quan Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Lai Châu
UBND tỉnh Lai Châu phát động phong trào thi đua phòng, chống dịch Covid-19
Quang cảnh hội nghị
