TRUYỀN THÔNG DỰ THẢO VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT
(Ngày đăng :08/07/2026 12:00:00 SA)

Dự thảo: Quyết định ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Lai Châu

1. Sự cần thiết ban hành Quyết định

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương, xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phát huy dân chủ ở cơ sở và nâng cao hiệu quả hoạt động của cộng đồng dân cư, căn cứ quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, pháp lệnh dân chủ ở xã, phường, thị trấn, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 24/2019/QĐ-UBND ngày 16/9/2019 ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn, bản, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Lai Châu theo quy định tại Thông tư số 04/2012/TT-BNV ngày 31/8/2012 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ và các thông tư sửa đổi, bổ sung.

Ngày 26/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, với nhiều quy định mới về tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn, trình tự thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể thôn, tổ dân phố; tiêu chuẩn, nhiệm kỳ, chế độ, chính sách đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, địa phương trong quản lý, hướng dẫn hoạt động của thôn, tổ dân phố. Đồng thời, khoản 2 Điều 18 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định: "Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố phù hợp với tình hình thực tiễn ở địa phương."

Qua hơn 06 năm triển khai thực hiện, Quy chế ban hành kèm theo Quyết định số 24/2019/QĐ-UBND đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức, quản lý và điều hành hoạt động của thôn, bản, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Lai Châu, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước ở cơ sở và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, trước yêu cầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và việc Chính phủ ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, nhiều nội dung của Quy chế hiện hành không còn phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành, đặc biệt là các quy định về tổ chức, hoạt động, nhiệm vụ, quyền hạn của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, trình tự thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong công tác quản lý nhà nước.

Vì vậy, việc ban hành Quyết định của UBND tỉnh ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Lai Châu thay thế Quyết định số 24/2019/QĐ-UBND là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn hiện nay, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương.

2. Nội dung cơ bản của Quy chế ban hành kèm theo Quyết định

Chương I. Những quy định chung, gồm 3 Điều (từ Điều 1 đến Điều 3): Quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng; vị trí, vai trò của thôn, tổ dân phố; nguyên tắc tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố.

Chương II. Tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố, gồm 05 Điều (Từ Điều 4 đến Điều 8): Quy định về tổ chức của thôn, tổ dân phố; hoạt động tự quản của cộng đồng dân cư và hoạt động phối hợp, hỗ trợ chính quyền địa phương cấp xã; hội nghị thôn, tổ dân phố; nhiệm vụ, quyền hạn, tiêu chuẩn của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố.

Nội dung các quy định tại Chương này cơ bản tuân thủ quy định tại Chương II Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, Sở Nội vụ đề xuất bổ sung Điều 6 quy định về Hội nghị của thôn, tổ dân phố trên cơ sở khái quát các quy định tại Nghị định số 59/2023/NĐ-CP của Chính phủ do đây là hình thức chủ yếu để tổ chức sinh hoạt cộng đồng dân cư, thực hiện dân chủ, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Đồng thời, tại Điều 8 Sở Nội vụ đề xuất bổ sung quy định cụ thể tiêu chuẩn của Trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố có trình độ văn hóa tốt nghiệp Trung học phổ thông, chuyên môn từ Trung cấp trở lên nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ giao của Chính phủ tại Nghị quyết số … NQ-CP ngày /2026 của Chính phủ về áp dụng chính sách tinh giản biên chế đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ việc do sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố và do kiện toàn, cơ cấu lại nâng cao chất lượng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Tuy nhiên, do đặc thù là tỉnh miền núi, biên giới, trình độ của người dân tại các cộng đồng dân cư còn hạn chế, dự thảo đề xuất đối với những nơi đặc thù, không thể lựa chọn được người đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo quy định tại Điều 8 để tham gia chức danh trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố thì có thể xem xét lựa chọn người có tiêu chuẩn thấp hơn; tuy nhiên, người được lựa chọn phải bảo đảm đáp ứng tối thiểu các tiêu chuẩn quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3 và khoản 6 của Điều 8 đó là phải có đủ từ 21 tuổi trở lên, cư trú trên địa bàn cấp xã, có sức khỏe, uy tín, được Nhân dân tín nhiệm; có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu, có kiến thức văn hóa; có năng lực, kinh nghiệm vận động Nhân dân...

Chương III. Thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố, gồm 05 Điều (Từ Điều 9 đến Điều 13): Quy định về nguyên tắc, thẩm quyền, tiêu chuẩn, các trường hợp đặc biệt và trình tự, thủ tục, hồ sơ thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố và ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có. Nội dung các quy định của chương này cơ bản bám sát các quy định tại Chương III Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, trong đó có lựa chọn các quy định phù hợp với đặc điểm của tỉnh.

Chương IV. Tổ chức thực hiện và điều khoản thi hành, gồm 05 Điều (Từ Điều 14 đến Điều 18): Quy định trách nhiệm của Sở Nội vụ, Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Tài chính, UBND cấp xã, Chủ tịch UBND cấp xã trong tổ chức thực hiện; điều khoản chuyển tiếp và điều khoản thi hành, bảo đảm việc triển khai Quy chế thống nhất, đồng bộ và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong đó, tại điều khoản chuyển tiếp, Sở Nội vụ đề xuất áp dụng nhiệm kỳ 05 năm và lấy nhiệm kỳ 2025-2030 kể từ ngày Quy chế có hiệu lực thi hành theo hướng vận dụng Hướng dẫn số 03-HD/BTCTW ngày 20/6/2026 để đảm bảo thống nhất nhiệm kỳ của bí thư chi bộ, trưởng thôn, tổ dân phố, trưởng ban công tác mặt trận nhằm thuận lợi cho việc kiêm nhiệm các chức danh người hoạt động không chuyên trách.

3. Dự thảo Quyết định: Theo link kèm theo Tại đây.